در حال بارگذاری ...

رباط صلیبی!!

دسته بندی:
نویسنده : amir chavosh
تاریخ انتشار : 1399/02/20
مدت زمان مطالعه : 5 دقیقه
تعداد بازدید : 97

رباط صلیبی زانو چیست وعلت پارگی و درمان آن

رباط متقاطع جلویی (ACL ) یکی از رباط های مهم داخلی مفصل زانو است. رباط متقاطع جلویی معمولا رباط صلیبی جلویی(قدامی) نیز خوانده می شود. مهمترین وظیفه رباط متقاطع جلوی محدود کردن حرکت استخوان درشت نی به جلو و چرخش داخلی آن در عمل صاف کردن زانو است. این رباط همچنین در یک زنجیره حرکتی بسته از حرکت استخوان ران به سمت عقب روی درشت نی ثابت جلوگیری می کند.

ada178bf.jpg

معمولا علت پارگی رباط صلیبی زانو متفاوت است. برخی از عواملی که باعث آسیب دیدگی یا پارگی رباط صلیبی زانو می‌شوند عبارتند از:

1.      پیچ خوردن زانو

2.      ضربه برروی زانو

3.      کشش بیش ازحد زانو

4.      پریدن و فرود آمدن بر روی زمین همراه با خم شدن زانو

5.      توقف ناگهانی درهنگام دویدن

6.      تغییر و تعویض ناگهانی وزن ایجاد شده بدن ازیک پا به پای دیگر

 

بروز این آسیب دیدگی ها در ورزش هایی مانند فوتبال، بسکتبال، اسکی و ژیمناستیک رایج است و افرادی که این گونه ورزش ها را انجام میدهند یا ورزشکاران در فعالیت های ورزشی دیگر، دچار این گونه آسیب دیدگی ها می شوند.در ادامه با درمان پارگی رباط صلیبی زانو و انواع آن آشنا میشوید.

 

رباط صلیبی قدامی (ACL) یکی از دو رباط اصلی در تعویض مفصل زانو است که استخوان ران را به استخوان قلم پا متصل کرده است. آسیب دیدگی این رباط باعث ناتوانی مفصل زانو می شود و در خانم ها نسبت به آقایان رایج تراست.

رباط صلیبی خلفی (PCL) دومین رباط اصلی زانواست که استخوان ران را به قلم پا متصل کرده است.

رباط های کلیترال جانبی (LCL) که استخوان ران را به ناحیه فیبولا(استخوان کوچکتر در بیرون ناحیه تحتانی ساق پا) متصل کرده است.

رباط کلیترال میانی (MCL) که استخوان ران را به داخل استخوان قلم پا متصل کرده است.

bb332794.jpg

 

 

 

روشهای تشخیص پارگی رباط صلیبی

•         شرح حال بیمار

•         تست های بالینی(مثلا تست ADTو تست لاچمن)که توسط جراح ارتوپدی باید انجام شود .

•         ام آر ای (MRI) به میزان زیادی آسیب یا عدم آسیب را مطرح می کند. در حقیقت با قطعیت بیشتری ضایعه را نشان می دهد .

•         رادیوگرافی ساده , معمولا نرمال است. مگرآنکه همراه با شکستگی هایی در سطح مفصلی استخوان درشت نی باشد.

•         آرتروسکوپی : آخرین قدم در معاینه شخص بیمار با پارگی ACL این است که جراح به صورت مستقیم با آرتروسکوپ پارگی رباط را مشاهده می کند .

 

درمان

در پارگی های رباط متقاطع قدامی زانو، روش تصمیم گیری برای انتخاب نوع درمان معمولا بصورت زیر است:

  • در مواردیکه پارگی فقط در رباط صلیبی بوده و آسیب دیگری در زانو ایجاد نشده باشد، اینکه آسیب لیگامان متقاطع قدامی نیاز به چه نوع درمان دارد بسته به شدت آسیب و سن بیمار و شغل وی و دیگر عوامل دارد. یک فرد جوان که دچار پارگی کامل لیگامان متقاطع قدامی شده است و تمایل دارد به ورزش پرتحرک خود ادامه دهد نیاز به عمل جراحی دارد. از طرف دیگر درمان فرد مسنی که زندگی آرامی دارد معمولا بدون انجام عمل جراحی است.
  • در مواردی که پارگی لیگامان متقاطع قدامی زانو همراه با آسیب به دیگر بافت های زانو باشد، درمان جراحی نتایج به مراتب بهتری از درمان غیر جراحی دارد. بطور مثال اگر همراه با پارگی لیگامان، منیسک هم پاره شده باشد ترمیم لیگامان موجب میشود ترمیم منیسک موفقیت آمیزتر باشد.
  • در مواردی که پارگی رباط صلیبی بصورت کنده شدن قسمتی از استخوان محل اتصال رباط باشد درمان معمولا بصورت عمل جراحی و فیکس کردن قطعه شکسته شده با پیچ است. البته در کودکان ممکن است بتوان جااندازی بسته قطعه شکسته شده را انجام داده و بیمار را با گچ گیری درمان کرد. اگر ناپایداری شدید بدنبال پارگی این لیگامان بوجود آید میتواند در دراز مدت موجب آسیب های ثانویه به قسمت های دیگر زانو شود.

 

3f7f6949.jpg

 

درمان غیر جراحی

در موارد آسیب دیدگی هایی که وخیم نیستند (پارگی ناقص و کشیدگی رباط زانو)، درمان پارگی رباط‌های زانو با روش های بدون جراحی امکان پذیر است. بعضی از راه های غیر جراحی درمانی ساده، به بیمار این امکان را می‌دهد تا بتواند به سطح فعالیت های قبلی خود برسد. اهداف اصلی این روش‌های درمان بدون جراحی پارگی رباط زانو کاهش درد و ورم، بازیابی دامنه حرکتی طبیعی مفصل به طور کامل، بهبود استقامت و ثبات مفصل و بازگشت به سطح فعالیت های قبل از آسیب دیدگی است. روش‌های درمانی آسیب‌های رباط زانو شامل دارو درمانی ، فیزیوتراپی و ورزش ، تزریق پی ار پی ، تزریق گاز ازون، تزریق استروئید و تجویز زانو بندهای طبی مخصوص می‌باشد.

 این روش‌های درمانی بدون جراحی در ادامه شرح داده می‌شود:

 

دارو

درمان اولیه آسیب رباط زانو با دارو بر کاهش درد و تورم زانو تمرکز می‌شود. کنترل درد برای مراقبت مناسب از بیمار بسیار اهمیت دارد. برای کاهش درد و التهاب، داروهای مسکن و داروهای ضد التهاب غیراستروئیدی تجویز می‌شود. یکی از روش‌های درمانی غیر جراحی پارگی رباط زانو تزریق استروئید به ناحیه آسیب دیده است. هدف از این نوع درمان کاهش التهابی است که پس از آسیب دیدگی رباط های زانو به وجود می‌آید.

 

فیزیوتراپی و ورزش

برخی از روش‌های فیزیوتراپی، به همراه حرکات ورزشی، می تواند عملکرد طبیعی را به زانو بازگرداند. اهداف اصلی توانبخشی کاهش درد و تورم، بهبود دامنه حرکتی مفصل، بهبود استحکام و ثابت مفصل و از سرگیری فعالیت های قبل از آسیب می‌باشد. اولین مرحله درمانی کاهش ورم است. تا جایی که درد اجازه دهد،بیمار می‌تواند حرکات کششی‌ای را برای عضلات همسترینگ و چهار سر ران و حرکات استقامتی سبک را انجام دهد. پس از یک هفته، مرحله دو توانبخشی را می‌توان شروع کرد.

 

در این مرحله، سعی می‌کنیم هر گونه ورم را از بین ببریم و دامنه حرکتی کامل را بازیابی کنیم. می‌توانیم در هر جلسه استقامتی حرکات استقامتی پویایی را ارائه کنیم و ماساژ مالشی عمیق را می‌توان اضافه کرد. مرحله سوم ( پس از دو هفته) شامل حفظ دامنه حرکتی، برابر سازی استحکام هر دو پا و از سرگیری سطح فعالیت قبلی است. بیمار جلسات حرکات کششی و استقامتی را ادامه می‌دهد. شدت و تعداد این حرکات تا زمان برابر شدن استحکام هر دو پا افزایش پیدا می‌کند.

 

تزریق ازون

روش درمان زانو درد با استفاده از تزریق ازون برای انواع مشکلات زانو مفید و موثر می باشد.در انواع آسیب دیدگی رباط‌های زانو، این روش درمانی باعث بهبود جریان خون در بافت آسیب دیده می شود و بدین ترتیب با فراهم کرد مواد مغذی در بافت، باعث تسریع در بهبودی می شود. در این روش ترکیبی از ازون، پروکائین و ویتامین بی 12 و مواد دیگر به بافت آسیب دیده زانو تزریق می شود، و باعث از بین رفتن تورم می شود و رسوبات فیبری را تحریک می کند، تا باعث شود سلول ها با استفاده از این رسوبات، بافت آسیب دیده را ترمیم کنند. تزریق ازون باید هر 1 الی 2 هفته یکبار تکرار شود، بیماران پس از یک الی دو جلسه درمانی به بهبودی و نتایج دلخواه (تسکین زانو درد و از بین رفتن تورم) می رسند.

 

تزریق PRP

تزریق PRP یا پلاسمای غنی از پلاکت، یکی از روش های درمانی موثر در درمان درد زانو ناشی از آسیب دیدگی های رباط زانو می باشد. در این روش با استفاده از خون بیمار، پلاکت های تغلیظ شده را می گیرند، به دلیل اینکه پلاسمای غنی از پلاکت، حاوی فاکتورهای رشد است، باعث تسریع در روند بهبودی زانو درد می شوند.هدف از تزریق پی آر پی درمان آسیب دیدگی توسط بدن می باشد، این روش نه تنها منجر به رفع علائم پارگی رباط صلیبی زانو و زانو درد می شود، بلکه باعث بهبودی نیز می شود. تاثیر این روش تا حدی است که گاهی لزوم استفاده از دارو و جراحی را برای بیمار از بین می رود. این روش برای درمان درد زانو ناشی از آسیب دیدگی های تاندون، رباط، غضروف و استخوان های زانو و همچنین در موارد ابتلا به آرتریت مورد استفاده قرار می گیرد.

ابتدا مقدار کمی خون از بیمار گرفته می شود، سپس با استفاده از دستگاه سانتریفیوژ در سرعت بالا چرخانده می شود، تا بدین ترتیب پلاکت ها تغلیظ شوند. سپس مایع حاصل دور ناحیه آسیب دیده و یا در نزدیکی آن تزریق می شود. غلظت فاکتورهای رشد با این روش 3 الی 5 برابر بیشتر از حالت نرمال خون می شوند.

 

با توجه به نوع آسیب دیدگی رباط زانو (کشیدگی یا پارگی رباط زانو) و واکنش اولیه بیمار به درمان، پزشک یک الی چند مرحله تزریق پی آر پی را تجویز می کند. هنگام تزریق پزشک از تصویربرداری با اشعه ایکس و یا اولتراسوند برای پیدا کردن محل دقیق تزریق استفاده می کند. این روش عوارض جانبی ندارد، زیرا پلاسمای غنی از پلاکت از خون خود بیمار گرفته می شود و درصد احتمال واکنش بدن به آن صفر می باشد.

 

زانو بند (بریس)

زانو بندهای طبی مخصوص برای ثبات بخشیدن به زانو و محافظت از آن در برابر آسیب دیدگی بیشتر مورد استفاده قرار می گیرند.

یک زانو بند طبی استاندارد با روش های زیر به بیمار کمک می کند:

• تسکین زانو درد
• استراحت دادن رباط های زانوی آسیب دیده با برداشتن بخشی از فشار وارده به آنها
• محافظت از ساختارهای آسیب دیده رباط زانو در برابر آسیب بیشتر
• فراهم کردن امکان بهبودی اولیه رباط زانو
• پیشگیری از آسیب بیشتر از طریق محافظت یا ثابت کردن مفصل

 

تمرین‌های تخصصی پس از جراحی ACL

 

یکی از متداول‌ترین آسیب دیدگی‌ها در میان ورزشکاران، پارگی رباط صلیبی زانو است، که تحقیقات بسیار زیادی درباره‌ی مراحل درمان و پیشگیری آن صورت گرفته است.

 

یکی از متداول‌ترین آسیب دیدگی‌ها در میان ورزشکاران، پارگی رباط صلیبی زانو است، که تحقیقات بسیار زیادی درباره‌ی مراحل درمان و پیشگیری آن صورت گرفته است.

 

به گزارش خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، محققان با بررسی 9 نوع مختلف از تمرینات، مشخص کردند که چه نرمش‌هایی برای دوره بعد از جراحی ACL مناسب است. درمان پارگی رباط صلیبی از طریق جراحی، هرچند به ترمیم قطعی این رباط می‌انجامد، اما دوره نقاهت از این آسیب با فیزیوتراپی سنگین توام است.

 

در گذشته تحقیقاتی راجع به انتخاب تمریناتی که عضلات عقب ران و عضلات نیمه تاندونی را قوی می‌کنند انجام شده است این تمرینات برای بهبودی آسیب دیدگی‌ها در ناحیه رباط صلیبی قدامی (ACL) است.

 

مقاله جدیدی در این زمینه نوشته شده که اطلاعات پیشین را تکمیل می‌کند و درباره ضریب فعالیت گروه‌های عضلانی چهار سر ران و عضلات عقب ران به هنگام ورزش متداوم است که برای ترمیم زانو به کار می‌رود.

 

میزان آسیب دیدگی‌ در ناحیه ACL زانو در میان ورزشکاران جوان بسیار زیاد است. البته شیوع آن در بین زنان به دلیل تفاوت در آناتومی بیش از مردان است.

 

هر ساله بیش از 250 هزار نفر به این مشکل دچار می‌شوند. 70 درصد آسیب دیدگی‌ها در این ناحیه به دلیل حرکات کاهش دهنده شتاب، تغییرات مسیر و فرود در پرش است. یکی از نکات بسیار خطرناک این است که حدود 33 درصد از آسیب‌ها بعد از ترمیم ACL دوباره اتفاق می‌افتد.

 

به علاوه ورزشکارانی که حرکات ورزشی با احتمال زیاد آسیب دیدگی‌ ACL را انجام می‌دهد، 10 بار بیشتر به این مصدومیت دچار می‌شوند. بنابراین باید تلاش‌های بیشتری برای بهبودی بهتر ACL انجام داد.

 

انتخاب نرمش‌های بهبودی ACL بسیار مهم است. نباید عضلات عقبی ران را از یاد برد، زیرا این عضلات نقش مهمی در کارایی ACL ایفا و چرخش‌های خارجی زانو را محدود می‌کنند، همچنین به ثبات این مفصل کمک می‌کنند.

 

همچنین باید عضلات چهار سر ران که زانو را می‌کشند نیز قوی شوند. با این وجود، فعالیت شدید عضلات عقبی ران و عضلات چهار سر ران باعث ساییدگی ACL می‌شود.

 

گروهی از محققان آمریکایی در مطالعات خود به بررسی فعالیت همزمان عضلات عقبی و چهار سر ران پرداختند. این فعالیت شامل 9 تمرین با حرکات جنبشی بسته بود (عضو حرکتی آزادانه حرکت نمی‌کند). در حقیقت، تحقیقات مختلف نشان داده‌اند که این نوع حرکات باعث فشرده شدن سطح مفضل می‌شود و از جابجایی آن به جلو و عقب جلوگیری می‌کند. بالعکس تمرینات جنبشی باز (عضو حرکتی آزادانه حرکت می‌کند) مشکلات در ناحیه ACL را افزایش می‌دهد.

 

برای بررسی این موضوع، 15 زن و 12 مرد در این مطالعات شرکت کردند. هیچ کدام از شرک کنندگان در دو سال قبل از مطالعات مشکلات زانو نداشتند. آزمایشات شامل 9 تمرین بود که حین انجام آن میزان فعالیت الکتریکی عضلات مختلف از جمله عضله دو سر ران، عضلات نیمه تاندونی به وسیله الکترو میوگرافی اندازه گیری شد.

 

تمرینات به شکل زیر ند:

 

SdT: فرد بر روی یک پای خود می‌ایستد و سعی می‌کند با دست انگشتان همان پا را لمس کند. در همین حین پاشنه ، زانو و مفصل ران پای دیگرش را به عقب می کشد.

 

SdT JT : فرد روی یک پای خود می‌ایستد و با دست انگشتان همان پا را لمس می‌کنند، در همین حال پاشنه و مفصل ران پای دیگر را به سمت عقب می‌کشد.

 

FA:  فرد یک پای خود را یک قدم جلوتر می‌گذارد و زانو را خم می‌کند در حالی که ساق پا عمود بر زمین قرار می‌گیرد و مفصل ران با زاویه 90 درجه باز می‌شود.

 

FL:  فرد می ایستد یک پای خود را به یک طرف باز می‌کند و پای دیگر زانویش خم می‌شود به طوری که مفصل ران در زاویه 90 درجه قرار بگیرد.

 

FR: فرد بر روی پای جلوی خود می‌نشیند و پای عقب را بر روی زمین قرار می‌دهد. در این حالت زانوی جلویی خم است و مفصل ران در زاویه 90 درجه است.

 

ME:  فرد می‌ایستد، یک کش بین قوزک پاها قرار می‌دهد . هدف این است که فرد در این حالت به آرامی جابجا شود.

 

SA: در این حرکت فرد روی یک پای خود می ایستد و به سمت جلو می پرد و باید در عرض سه ثانیه تعادل خود را باز یابد.

 

SR: فرد روی یک پا می‌ایستد، هدف این است که فرد با چرخش به عقب بپرد و در عرض سه ثانیه تعادل خود را باز یابد.

 

 SL: فرد روی یک پا می‌ایستد،‌هدف این است که فرد به سمت یک طرف بپرد و در عرض سه ثانیه تعادل خود را بازیابد.

 

برای بررسی فعالیت همزمان عضلات چهار سر ران و عضله پشت ران، محققان فعالیت متوسط عضله چهار سر را اندازه‌گیری کردند و آن را بر میزان فعالیت عضله پشت ران تقسیم کردند. در یک فعالیت متعادل این رقم باید در حدود یک باشد. اگر فعالیت عضله چهار سر ران بیشتر از فعالیت عضله پشت ران باشد، این عدد بیشتر از یک می‌شود.

 

نتایج آزمایشات نشان می‌دهد که در همه این حرکات فعالیت عضله چهار سر ران غالب است. در حرکت SdT JT، این ضریب از همه حرکات کمتر است که نشان می‌دهد این حرکت برای ترمیم ACL مناسب‌تر است.

 

سه حرکت دیگر از جمله دو پرش و راه رفتن همراه با کنش نیز ضریب‌های نسبتا کمی داشتند، با وجود این که در این حرکات فعالیت عضله چهار سر غالب است، اما می‌توان از آنها در برنامه ورزشی قوی سازی عضلات ران استفاده کرد.

 

در حرکات دیگر فعالیت عضله چهار سر ران حدود پنج برابر فعالیت عضله عقبی است و بهتر است از انجام این حرکات به مدت زیاد در زمان بهبودی ACL خودداری کرد.

 

به هنگام بهبودی ACL بعد از عمل جراحی بهتر است. عضلات پشت ران را تقویت کرد. بهترین این حرکات، حرکاتی است که این ضریب در آنها کمتر باشد.

 

گرد آوری شده توسط: امیرمحمدچاووش یزدی

تگ ها

دیدگاه ها

ارسال دیدگاه

مقالات مرتبط